Đường tp hcm trên biển lớn là hình tượng sáng ngời của chủ nghĩa nhân vật cách mạng, tài thao lược, sự sáng sủa tạo lạ mắt trong nghệ thuật lãnh đạo chiến tranh quần chúng của Đảng ta và chưng Hồ, góp thêm phần giải phóng miền Nam, thống nhất khu đất nước. Con đường huyền thoại ấy được xây đắp bằng công sức, trí tuệ, xương tiết của đồng bào, chiến sĩ cả nước, trong những số đó Quân chủng thủy quân (QCHQ) vinh dự là lực lượng nòng cốt.


Hội thảo khoa học về Đường hồ chí minh trên biển: xác định và hiểu rõ giá trị tuyến đường huyền thoại

Đường hồ chí minh trên biển lớn - tầm dáng và chân thành và ý nghĩa lịch sử


Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Quân ủy Trung ương, cỗ Quốc phòng, mà tiếp tục và thẳng là Đảng ủy, cỗ tư lệnh Hải quân, trong 15 năm làm trách nhiệm (1961-1975), Đoàn 759/Đoàn 125 đã vượt hồ hết khó khăn, gian khổ, hy sinh, vận chuyển hàng trăm nghìn tấn vũ khí, hàng chục nghìn lượt bạn chi viện cho chiến trường miền Nam, lập cần kỳ tích Đường sài gòn trên biển trong cuộc tao loạn chống Mỹ, cứu vãn nước mập ú của dân tộc.

Kỳ tích đó bắt nguồn từ sự lãnh đạo, chỉ đạo sáng suốt, tài tình của tw Đảng, Quân ủy Trung ương, bộ Quốc phòng; là kết quả phát huy sức mạnh tổng hòa hợp toàn dân tộc, tinh thần đoàn kết, sát cánh đồng hành chiến đấu của quân với dân nhì miền Nam-Bắc, trong các số ấy QCHQ có tác dụng nòng cốt, cán bộ, chiến sĩ Đoàn 125 là những người trực tiếp thực hiện nhiệm vụ.

Trước hết, với mục đích là lực lượng tác chiến chủ yếu trên phía biển, QCHQ đã được cỗ Quốc phòng tin tưởng, giao trách nhiệm tổ chức vận tải bằng đường biển chi viện cho mặt trận miền Nam. Trong thực tế cho thấy, sau 9 năm thành lập và hoạt động (1955-1964) với thương hiệu gọi ban đầu là Cục che chở bờ biển, lực lượng hải quân đã có sự trưởng thành nhanh chóng về số đông mặt.

Lãnh đạo Quân chủng hải quân kiểm tra vũ khí, lắp thêm của cán bộ, chiến sĩ lực lượng thiết giáp lữ đoàn 147. Ảnh: TRỌNG THIẾT. 

Từ một phòng ban nghiên cứu, tham mưu, góp bộ lãnh đạo bộ đội bảo vệ bờ biển, xây cất lực lượng thủy quân bàn giao cho các quân khu, lực lượng thủy quân đã phát triển thành một quân chủng của quân đội, trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng lực lượng và vận động tác chiến, làm cho nòng cốt của thế cuộc chiến tranh dân chúng trên chiến trường biển, đảo.

Về lực lượng, từ những đơn vị nhỏ tuổi bé là những thủy nhóm ca nô chiến đấu, cùng với 141 cán bộ, chiến sĩ, đến đầu xuân năm mới 1964, QCHQ đã có hàng trăm ngàn người, được sản phẩm công nghệ gần 100 tàu phương diện nước, cùng những trận địa pháo bờ biển, trạm radar quan tiền sát, đài thông tin, khối hệ thống cầu cảng, kho tàng bố trí dọc bờ đại dương miền Bắc.

Bộ team được đào tạo, bồi dưỡng, có chuyên môn tổ chức, chỉ huy, hiệp đồng, bạn dạng lĩnh, kỹ năng, kinh nghiệm đi biển; rứa chắc kiến thức và kỹ năng hàng hải, thủy nghiệp, chuyên môn kỹ thuật; thực hiện thành thạo phương tiện, vũ khí, trang bị; thông thuộc luồng lạch, khí tượng, hải văn; đọc biết quy định lệ, tập tiệm đi biển cả của nước ta và quốc tế.

Sự cách tân và phát triển về đồ sộ tổ chức, lực lượng, phương tiện, trình độ chuyên môn và sức mạnh chiến đấu là cơ sở đảm bảo an toàn cho QCHQ có đủ khả năng vừa kết thúc nhiệm vụ chiến đấu đảm bảo miền Bắc, vừa làm cho nòng cốt vận tải đường bộ chi viện mặt trận miền Nam những năm cuộc binh đao chống Mỹ, cứu nước của quần chúng. # ta bước vào giai đoạn vô cùng nặng nề khăn, gian khổ.

Thứ hai, cửa hàng triệt sâu sắc chủ trương bỏ ra viện giải pháp mạng miền nam của tw Đảng, QCHQ chủ động khuyến nghị Bộ Quốc phòng tổ chức tuyến đi và áp dụng phương tiện vận tải đường bộ phù hợp, vận dụng linh hoạt các phương thức hoạt động, phát huy tối đa hiệu quả con đường chi viện huyết quản trên biển.

tức thì từ khi thành lập và hoạt động Đoàn 759, Quân chủng vẫn tham gia nghiên cứu, điều tra khảo sát chiến trường, góp bộ chỉ đạo các chuyến tàu đi thám thính mở đường, demo nghiệm phương pháp vận chuyển, đóng góp phần khai thông Đường hcm trên đại dương (tháng 10-1962).

Sau khi nhận bàn giao Đoàn 759 (tháng 9-1963) và đổi tên thành Đoàn 125 (tháng 1-1964), QCHQ trực tiếp chỉ đạo, chỉ huy, dẫn tàu đi trên 5 cung đường khác nhau, có 2 con đường gần bờ và 3 tuyến đường xa bờ, đường gần nhất khoảng 1.000 hải lý, xa nhất lên tới mức 3.500 hải lý.

Sau sự kiện Tàu C143 bị lộ ngơi nghỉ Vũng Rô, Phú yên ổn (tháng 2-1965), tuyến phố chi viện trên biển khơi bị địch phạt hiện, quân chủng đã táo apple bạo tổ chức tuyến đi vòng ra vùng biển lớn quốc tế, đồng thời lãnh đạo Đoàn 125 trong từng chuyến du ngoạn xác định rõ đường chính, tuyến dự bị, tuyến nghi binh, vu hồi nhằm mục tiêu đối phó với hoạt động ngăn chặn của địch, đưa hàng mang lại đích an toàn.

Bộ tư lệnh quân chủng tích cực và lành mạnh tham mưu, đề xuất với thủ trưởng bộ Quốc phòng sử dụng những loại phương tiện vận chuyển tương xứng theo từng thời điểm, từ thô sơ, nửa văn minh tiến dần lên hiện đại, trường đoản cú tàu vỏ gỗ mang lại tàu vỏ sắt.

Trước năm 1963, ta đa phần sử dụng tàu vỏ gỗ gắn thêm máy, nhưng vì chưng sức chở, sức chịu đựng đựng sóng gió và vận tốc hạn chế nên đến năm 1964 đã chuyển sang thực hiện tàu vỏ sắt trọng tải từ 50 đến 100 tấn. Phương diện khác, để gấp rút phát triển những đội tàu đáp ứng nhu cầu yêu mong vận chuyển chi viện ngày càng các cho miền Nam, QCHQ đã report Bộ Quốc phòng đề nghị nước chúng ta đóng tàu theo thiết kế của ta, cân xứng với đặc điểm hoạt động trên những cung con đường khác nhau.

Bên cạnh đó, cỗ tư lệnh Hải quân chỉ đạo Đoàn 125 vận dụng linh hoạt những phương thức vận chuyển, kết hợp kín và công khai; sử dụng tàu cải dạng cùng lúc xuất phát ở nhiều bến, tiếp cận kho bãi đổ mặt hàng trên các hướng nhằm mục đích vượt qua những phòng đường chống thâm nhập của địch.

Thời gian đầu, triển khai phương châm chuyển động “nhanh, nhiều, táo bạo, thận trọng, túng thiếu mật, an toàn”, sau sự khiếu nại Vũng Rô, kịp thời đưa sang phương châm “du kích, túng thiếu mật, bất thần cao, độc lập đi biển tốt, mưu trí, linh hoạt, kiên trì, đem tránh địch là chính, chuẩn bị chiến đấu cao”.

Địch phong tỏa đường trong ta đi đường ngoài. Địch ngăn ngừa đường dài ta đi phân đoạn. Địch dính đuôi, ta đi ra vùng biển lớn quốc tế. Địch phân phát hiện, áp sát tấn công, giật tàu, ta đánh trả quyết liệt, sẵn sàng hủy tàu, giữ kín đáo nhiệm vụ.

Thứ ba, Đảng ủy, cỗ tư lệnh hải quân trực tiếp lãnh đạo, chỉ huy, điều hành, tạo và tổ chức hoạt động của lực lượng vận tải đường bộ đường biển khơi chiến lược; là trung tâm phối hợp, giao kèo với đơn vị chức năng bạn, địa phương làm trách nhiệm chi viện chiến trường.

Lãnh đạo Quân chủng hải quân kiểm tra Tàu 332, lữ đoàn 172, bộ tư lệnh Vùng 3 Hải quân. Ảnh: HOÀNG VIỆT. 

Cụ thể, từ tháng 9-1963, cỗ Quốc chống giao cho QCHQ trực tiếp cai quản lý, lãnh đạo, chỉ huy về đa số mặt so với Đoàn 759, trong tương lai là Đoàn 125. Từ bỏ đây, Đường tp hcm trên biển lao vào thời kỳ vạc triển bùng cháy nhất, phát huy hiệu quả chi viện cao nhất.

Mặc dù phải đối mặt với muôn vàn gian nan, thử thách ác liệt, tuy vậy với ý chí quật cường, tinh thần dũng cảm, mưu trí, sáng sủa tạo, sẵn sàng hy sinh quên bản thân vì miền nam ruột thịt, cán bộ, chiến sỹ Đoàn tàu không số đã dứt xuất sắc trách nhiệm được giao.

Với tinh thần tự lực, từ bỏ cường, tranh thủ sự trợ giúp của các bộ, ngành, địa phương và anh em quốc tế, QCHQ đã thiết kế được lực lượng vận tải biển tinh, gọn, cân xứng với điều kiện thời chiến và tiếp tục phát triển phệ mạnh. Tổ chức triển khai biên chế, phương tiện, thiết bị của Đoàn 125 liên tiếp được kiện toàn, vấp ngã sung, thỏa mãn nhu cầu yêu ước vận chuyển chi viện vào từng giai đoạn.

Trường đào tạo Hải quân với Đoàn 125 lành mạnh và tích cực đào tạo, bồi dưỡng, tạo nên nguồn cán bộ, thủy thủ; bức tốc quân số mang đến Đoàn 371, Đoàn 962 (Quân khu 9), đóng góp phần mở rộng thành phần tham gia vận tải đường bộ trên tuyến đường Bắc-Nam và vận tải đường bộ chuyển tiếp ở mặt trận miền Nam.

Để chỉ đạo, điều hành vận động vận đưa của Đoàn 125 và các đơn vị phối hợp, hiệp đồng, cỗ tư lệnh Hải quân tổ chức một bộ phận công tác chăm trách trên Sở chỉ đạo quân chủng. Đoàn 125 lập Sở chỉ huy cơ bản ở Hải Phòng, lúc cần tiến hành thêm Sở lãnh đạo ở Quảng Bình, Nghệ An, thẳng đôn đốc, kiểm soát từng chuyến tàu có tác dụng nhiệm vụ.

Các ngành nghiệp vụ: Tác chiến, quân báo, quân lực, mặt hàng hải, thông tin, radar, công binh, pháo binh, quân nhu, quân y, quân khí, tàu thuyền... Lành mạnh và tích cực nghiên cứu, cố chắc tình hình, giúp quân chủng chỉ đạo Đoàn 125 triển khai những mặt công tác đảm bảo an toàn tác chiến và hậu cần, kỹ thuật cho trách nhiệm chi viện chiến trường.

Với mục đích trung trung khu hiệp đồng các lực lượng vận tải trên biển và bốc xếp ở nhị đầu bến bãi, QCHQ đã cùng các bộ, ngành, quân khu, địa phương ven biển tổ chức triển khai khảo sát các tuyến đảo, khu vực cửa sông, bờ biển khơi để sắp xếp bến bãi, thay thế cầu cảng, thực hiện phương án bảo vệ, chống gian, giữ bí mật nhiệm vụ.

Sự phối hợp nghiêm ngặt giữa QCHQ với những lực lượng vẫn góp phần bảo đảm cho Đường sài gòn trên biển hoạt động thông suốt, vận chuyển cấp tốc gọn, đúng thời cơ, hiệu quả cao, tinh giảm hy sinh, tổn thất.

Thứ tư, tham gia chuyển động trên Đường hồ chí minh trên biển với nhiều lực lượng (các bộ, ngành, quân quần thể ven biển, dân chúng địa phương), trải qua nhiều quy trình (đưa hàng mang lại bến tập kết ở miền Bắc, chuyển động hàng bằng đường biển vào bến đón nhận ở miền Nam, chuyển tiếp hàng đi các chiến trường).

Trong kia QCHQ, nhưng mà trực tiếp là Đoàn 125 là đơn vị chức năng chủ công, nòng cốt, đảm nhiệm những khâu đặc trưng nhất, nặng nề khăn, đau đớn nhất, ra quyết định thành công của trọng trách chi viện. Kế bên ra, để Đoàn 125 vận động hiệu quả, quân chủng huy động tương đối nhiều lực lượng, phương tiện, cơ sở vật chất bảo đảm an toàn khác.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ huy của Đảng ủy, cỗ tư lệnh Hải quân, quy trình tiến độ 1961-1975, Đoàn 125 đã tổ chức triển khai gần 2.000 lượt chuyến tàu quá biển, chở hơn 100 ngàn tấn hàng, hàng trăm nghìn lượt người, chiếm phần nhiều trong tổng số sản phẩm và người chi viện mang lại chiến trường.

Mỗi chuyến du ngoạn của Đoàn 125 là 1 trong cuộc đấu trí, đấu trương lực thẳng, khốc liệt với kẻ thù, cùng với thiên nhiên, bão tố. Tàu tách bến hành trình là xác minh cảm tử, không hứa hẹn ngày trở về. Hàng ngàn cán bộ, đồng chí của đơn vị chức năng đã quả cảm hy sinh, bị thương, bị địch bắt; hàng trăm con tàu bị lỗi hỏng, phá hủy để cùng quân với dân toàn nước dệt nên lịch sử một thời Đường hồ chí minh trên biển-con con đường của ý chí với sức sáng sủa tạo nước ta trong ráng kỷ 20, đóng góp phần giải phóng miền Nam, thống nhất khu đất nước...

Đường sài gòn trên biển lớn và truyền thống nhân vật của Đoàn tàu không số lâu dài là niềm trường đoản cú hào của quân cùng dân ta nói chung, các thế hệ cán bộ, chiến sỹ hải quân nói riêng.

Ngày nay, đều giá trị lịch sử và bài học kinh nghiệm kinh nghiệm của Đường tp hcm trên biển cả vẫn đang rất được gìn giữ, vạc huy, vận dụng sáng tạo vào sự nghiệp xuất bản Quân chủng thủy quân cách mạng, bao gồm quy, tinh nhuệ, hiện nay đại, làm nòng cốt bảo đảm an toàn vững chắc chủ quyền biển, hòn đảo Tổ quốc trong tình hình mới.

Chuẩn đô đốc TRẦN THANH NGHIÊM (Ủy viên trung ương Đảng, bốn lệnh Quân chủng Hải quân)